Debaty sejmoweIV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie kredytów preferencyjnych dla rolnictwa

   W związku z przekazaną interpelacją pana posła Grzegorza Gruszki (pismo zn. SPS-0202-254/98) w sprawie zmniejszenia środków na kredyty preferencyjne dla rolnictwa uprzejmie informuję, co następuje.    W projekcie budżetu na 1998 r. przygotowanym przez rząd poprzedniej koalicji szczególnie nisko zostały ustalone kwoty wydatków budżetowych na dopłaty do oprocentowania kredytów obrotowych na cele rolnicze, tj. na poziomie wystarczającym praktycznie wyłącznie na pokrycie skutków z tytułu kredytów udzielonych w 1997 r. na skup płodów rolnych i na cele rolnicze dla gospodarstw rolnych. Równocześnie w tym projekcie założono obniżenie wymiaru kredytu dla gospodarstw rolnych z równowartości 10 q żyta do 6 q żyta na 1 ha. Powyższe założenia stworzyły zagrożenie zaprzestania udzielania od 1998 r. kredytów obrotowych dla rolników i na skup płodów rolnych.    W wyniku wielokierunkowych działań, tj.:    1) przyjęcia normy kredytu dla rolników na poziomie równowartości 6 q żyta na 1 hektar,    2) obniżenia przez parlament górnej granicy oprocentowania kredytów bankowych na cele rolnicze przez obniżenie marż bankowych z 1,2 stopy redyskonta weksli do 1,15 i dalszego obniżenia tych marż z inicjatywy Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w negocjacjach z bankami, przeprowadzonymi przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,    3) zwiększenia o 66 mln zł przez parlament kwoty środków budżetowych na dopłaty do oprocentowania kredytów na cele rolnicze, przewidzianych na 1998 r. w projekcie ustawy budżetowej,    sytuacja w zakresie dostępności do preferencyjnych kredytów obrotowych dla gospodarstw rolnych w 1998 r. na tyle się poprawiła, że powstała możliwość uruchomienia nowych kredytów w br. na zakup rzeczowych środków obrotowych do produkcji rolnej.    Określone przez ministerstwo i rozdysponowane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do banków limity dopłat do oprocentowania ww. kredytów zapewniają ich dostępność na poziomie ubiegłorocznym przy obniżonej normie z równowartości 10 q żyta na 1 ha UR do 6 q, tj. z 348,8 zł/ha do 225,9 zł/ha.    Natomiast kontynuowanie w 1998 r. polityki powszechnej dostępności do kredytów inwestycyjnych z dopłatami do ich oprocentowania ze środków Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest niemożliwe ze względu na ograniczone środki, jakimi w roku bieżącym będzie dysponować Agencja. W latach poprzednich możliwe było uruchomienie powszechnie dostępnych 35 linii kredytowych, ponieważ poza dotacjami budżetowymi Agencja dysponowała pozostałościami środków z lat poprzednich i dodatkowo zasilana była przez Narodowy Bank Polski ze środków pochodzących z oprocentowania obowiązkowych rezerw bankowych, a także dysponowała środkami z pożyczki Banku Światowego ASAL-300. W roku bieżącym mimo iż ustawa budżetowa na 1998 r. przewiduje dla Agencji dotacje budżetowe wyższe o 23,8% od dotacji przewidzianych w ustawie budżetowej na 1997 r., Agencja w sumie z powyższych powodów będzie dysponować znacznie mniejszymi środkami niż w 1997 r. Na sytuację finansową Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa szczególnie silnie oddziaływać będzie brak dodatkowego zasilania w NBP, które zostało wyeliminowane przez ustawę o Narodowym Banku Polskim przyjętą przez poprzedni parlament, a także wyczerpanie środków z pożyczki ASAL-300 na rozwój infrastruktury wsi.    Równocześnie w 1998 r. kumulują się zobowiązania Agencji z tytułu dopłat do kredytów udzielonych w ciągu czterech poprzednich lat, a wobec tego jeśli nie miałoby dojść do przerwania pomocy dla podmiotów spłacających wcześniej zaciągnięte kredyty, niezbędne jest zaangażowanie na pokrycie skutków decyzji kredytowych z lat ubiegłych około 87% środków, jakie przewidywano w projekcie budżetu na 1998 r.    Istotny wpływ na sytuację w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ma również fakt, że w drugim półroczu 1997 r. wystąpiło szczególne przyspieszenie w udzielaniu kredytów inwestycyjnych o najwyższej skali preferencji, skutkujących w 1998 r. wysokimi dopłatami ze środków Agencji. W efekcie powstało zagrożenie dalszej kontynuacji przez Agencję w 1998 r. działalności w zakresie realizacji jej zadań statutowych dotyczących pomocy kredytowej dla rolnictwa.    Mając to na uwadze podjęte zostały przez Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej wspólnie z Agencją działania w kierunku uzyskania dodatkowych środków na dopłaty do preferencyjnych kredytów przez obniżenie marż bankowych i uzależnienie wielkości limitów dopłat dla poszczególnych banków na 1998 r. od wysokości wynegocjowanej z bankami marży poniżej dopuszczalnego poziomu, określonego współczynnikiem 1,25 stopy oprocentowania redyskonta weksli, zwłaszcza w odniesieniu do kredytów na zakup ziemi oraz utworzenie i urządzenie gospodarstw rolnych przez młodych rolników. Na poprawę sytuacji Agencji pozytywnie wpłynęła również decyzja parlamentu o zwiększeniu dotacji dla Agencji o 60 mln zł do poziomu 583 903 tys. zł.    W wyniku tych działań możliwe stało się podjęcie decyzji przez kierownictwo Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej o uruchomieniu w 1998 r. następujących linii kredytowych, szczególnie istotnych dla dalszej restrukturyzacji i modernizacji rolnictwa:    1) na zakup gruntów rolnych,    2) na utworzenie lub urządzenie gospodarstw rolnych przez osoby, które nie przekroczyły 40 roku życia,    3) na utworzenie lub urządzenie gospodarstw rolnych w ramach realizacji zaakceptowanego przez Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz Ministerstwo Finansów programu osadnictwa rolniczego na gruntach skarbu państwa,    4) kredytów na realizację przedsięwzięć objętych branżowym programem restrukturyzacji i modernizacji mleczarstwa,    5) kredytów inwestycyjnych podstawowych na realizację inwestycji związanych z rozwojem i modernizacją gospodarstw rolnych,    6) na tworzenie nowych, pozarolniczych miejsc pracy,    7) na realizację przedsięwzięć objętych programem wspólnego użytkowania maszyn rolniczych,    8) na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej znajdujących się na obszarach dotkniętych znacznymi rozmiarami klęsk żywiołowych na wnioski wojewodów.    Wyżej wymienione kredyty dostępne są dla rolników w bankach, które podpisały aneksy do umów zawartych z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie dopłat do oprocentowania kredytów inwestycyjnych.    Przedkładając powyższe, pragnę również zaznaczyć w związku z pytaniem, czy jedną z możliwości poprawy sytuacji w zakresie preferencyjnego kredytowania rolnictwa mogłoby być przekazywanie przez NBP części oprocentowania obowiązkowych rezerw bankowych na obsługę tych kredytów, że oczywiście z punktu widzenia wyłącznie interesów Agencji poprawiłoby to jej sytuację finansową, ale tylko w przypadku gdy negatywne oddziaływanie tego rozwiązania na dochody budżetowe nie wpływałoby na wielkość dotacji budżetowych dla Agencji.    Minister    Jacek Janiszewski    Warszawa, dnia 25 marca 1998 r.