Debaty sejmoweIV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zrównania uprawnień pracowniczych w przedsiębiorstwach prywatyzowanych przed i po wejściu w życie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych

   W odpowiedzi na interpelację posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej pana Władysława Adamskiego w sprawie zrównania uprawnień pracowniczych w przedsiębiorstwach prywatyzowanych przed i po wejściu w życie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, przez przyznanie pracownikom przedsiębiorstw sprywatyzowanych na podstawie zniesionej ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych prawa wyboru jednego członka zarządu, przedstawiam następujące stanowisko:    Kwestia udziału pracowników w kształtowaniu składu osobowego władz spółek powstałych w wyniku przekształcenia przedsiębiorstw państwowych stanowi problem kontrowersyjny zarówno pod względem prawnym, jak i merytorycznym.    Wyrażam pogląd, że w kontekście konstytucyjnej zasady ochrony własności brak jest podstaw do obrony stanowiska, iż istnieją uzasadnione powody, aby prywatni akcjonariusze lub wspólnicy ryzykujący własnym majątkiem, przez jego zaangażowanie w działalność gospodarczą, byli ograniczani w zakresie swobody korzystania z przysługujących im praw właścicielskich do decydowania o tym, kto będzie zarządzał bezpośrednio ich inwestycją dokonaną w procesie prywatyzacji pośredniej przedsiębiorstwa państwowego.    Biorąc pod uwagę fakt, że zarząd spółki wykonując swoje zadania działa bezpośrednio w obszarze interesów majątkowych właścicieli wniesionego do spółki kapitału i posiada deydujący wpływ na rozmiary ryzyka związanego z gospodarczym wykorzystaniem tego kapitału, należy co do zasady uznać za właściwe rozwiązania przyjęte w przepisach Kodeksu handlowego, zapewniające pełną suwerenność akcjonariuszy (wspólników) w decydowaniu o sposobie kształtowania składu osobowego władz spółki.    Powyższe, ogólnie obowiązujące rozstrzygnięcia nie przekreślają jednakże niekwestionowanej konieczności zachowania szeregu instrumentów kontroli społecznej wynikających ze specyfiki i rzeczywistej potrzeby ochrony interesów skarbu państwa, jako szczególnego wspólnika polskich spółek przez fakt zaangażowania w ryzyko gospodarcze majątku ogólnonarodowego.    Takim instrumentem jest m.in. ograniczenie swobody ustawowego reprezentanta skarbu państwa w kształtowaniu składu osobowego zarządu jednoosobowej spółki skarbu państwa powstałej w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego. Stosowanie tego instrumentu również w czasie, w którym skarb państwa jest dominującym akcjonariuszem w spółce, znajduje dodatkowe racjonalne podstawy w okresie przejściowym - przed pełną prywatyzacją przedsiębiorstwa (rozumianego jako inwestycja kapitałowa skarbu państwa), z uwagi na zasadność zapewnienia płynnego, minimalizującego niebezpieczeństwo powstawania napięć społecznych przechodzenia w tym procesie z formy samorządnego państwowego podmiotu gospodarczego (z istotnym wpływem reprezentacji pracowniczej na podejmowanie decyzji z zakresu organizowania i kierowania działalnością gospodarczą oraz rozliczania efektów ekonomicznych tej działalności) do formy prywatnej spółki prawa handlowego.    Mając zatem świadomość konieczności (ze względów społeczno-politycznych) utrzymania instytucji udziału pracowników w zarządzaniu spółką powstałą w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego i jednocześnie mając świadomość negatywnego wpływu tej instytucji na konstytucyjnie chroniony obszar interesów właścicielskich prywatnych podmiotów gospodarczych, jestem przeciwny utrzymaniu bezwzględnego wymogu dopuszczania pracowników do udziału w zarządzie spółki po jej prywatyzacji połączonej z wycofaniem ze spółki kapitału państwowego.    Z powyższych względów nie mogę ustosunkować się pozytywnie do wniosku pana posła Władysława Adamskiego o nowelizację przepisów ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, która w zaproponowanym zakresie pozostawałaby w sprzeczności z systemowymi rozstrzygnięciami Kodeksu handlowego.    Z uwagi na już istniejącą taką sprzeczność spowodowaną obecnym brzmieniem art. 16 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych w przygotowywanym obecnie projekcie nowelizacji tej ustawy zawarto rozstrzygnięcie przewidujące, że prawo wyboru jednego kandydata na członka zarządu przez pracowników spółki powstałej w wyniku komercjalizacji ustaje w chwili, w której skarb państwa przestał mieć w spółce akcje (udziały) odpowiadające 50% kapitału akcyjnego (zakładowego).    Minister    Emil Wąsacz    Warszawa, dnia 11 marca 1998 r.