Debaty sejmoweIV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie stworzenia warunków i pomocy prawnej dla polskich obywateli poszkodowanych przez III Rzeszę Niemiecką, chcących dochodzić swoich roszczeń na drodze cywilnoprawnej

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z upoważnieniem Ministra Sprawiedliwości przez Prezesa Rady Ministrów do udzielenia odpowiedzi na interpelację poseł Haliny Murias uprzejmie informuję:    Osoby, które nie posiadają wystarczających środków pozwalających im na prowadzenie sporów sądowych, mogą ubiegać się o przyznanie im ułatwień procesowych zarówno w sytuacji, gdy zamierzają wszcząć lub prowadzić postępowanie sądowe przed sądami polskimi, jak i przed sądami innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.    1. Z dniem 1 lutego 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o prawie pomocy w postępowaniu w sprawach cywilnych prowadzonym w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 10, poz. 67). Przepisy tej ustawy wdrażają dyrektywę 2003/8/WE z dnia 27 stycznia 2003 r. (Dz. Urz. WE L 26 z 31.01.2003), przyjętą w celu usprawnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sporach transgranicznych poprzez ustanowienie minimalnych wspólnych zasad odnoszących się do pomocy prawnej w sporach o tym charakterze. Ustawa określa w rozdziale 3 m.in. zasady, warunki i tryb przyznawania osobom fizycznym, mającym miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, prawa pomocy na potrzeby postępowania w sprawach cywilnych, które ma być wszczęte lub jest prowadzone w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Uregulowania te mają na celu umożliwienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości w państwach członkowskich Unii Europejskiej osobom, które nie posiadają wystarczających środków pozwalających im na prowadzenie sporów ˝transgranicznych˝.    W świetle postanowień tej ustawy osoby zamieszkujące na terytorium RP, zamierzające wszcząć lub prowadzić postępowanie w innym państwie członkowskim, mogą złożyć wnioski o przyznanie prawa pomocy za pośrednictwem sądu okręgowego właściwego dla miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu w RP.    Osoba, która złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu, które ma być wszczęte lub prowadzone w innym państwie członkowskim, może również uzyskać prawo pomocy w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. Pomoc ta obejmuje zwolnienie z wydatków oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.    2. W postępowaniach przez sądami polskimi każda ze stron może ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, jeśli nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Kwestie te regulują przepisy art. 111-124 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.). Z dniem 2 marca 2006 r. wejdą w życie przepisy ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.- koszty sądowe w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398). Przepisy tej ustawy będą w sposób wyczerpujący regulowały kwestię zwalniania stron od kosztów sądowych.    W tej sytuacji wyrażam pogląd, iż wyżej wskazane ułatwienia procesowe znoszą przeszkody w dostępie do wymiaru sprawiedliwości dla osób niemających dostatecznych środków na pokrycie kosztów związanych ze wszczęciem i prowadzeniem postępowań sądowych zarówno przed sądami polskimi, jak i sądami innych państw członkowskich UE.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Sylweriusz Królak    Warszawa, dnia 6 października 2005 r.