Debaty sejmoweIV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie uchylania przez urzędy skarbowe swoich wcześniejszych decyzji o zwrocie naliczonego podatku VAT od zakupionych samochodów osobowych przerobionych na ciężarowe

   Szanowny Panie Marsza-ku! Odpowiadając na przes-ane przy pismach: z dnia 21 grudnia 2001 r., znak: SPS-0202-275/01, interpelację poselską pana W-adys-awa Raka dotyczącą korekty deklaracji podatku VAT i jego zwrotu za zakupione samochody ciężarowe w okresie od 1998 r. do 2000 r.; z dnia 21 grudnia 2001 r., znak: SPS-0202-281/01, interpelację poselską pana Wojciecha Domaradzkiego dotyczącą odliczania podatku VAT od nabytych w latach 1998-2000 samochodów ciężarowych przerobionych z samochodów osobowych; z dnia 31 grudnia 2001 r., znak: SPS-0202-290/01, interpelację poselską pana Czes-awa Pogody dotyczącą kwestii uchylania przez urzędy skarbowe swoich wcześniejszych decyzji o zwrocie naliczonego podatku VAT od zakupionych samochodów osobowych przerobionych na ciężarowe; z dnia 10 stycznia 2002 r., znak: SPS-0202-321/02, interpelację poselską pana Micha-a Turkiewicza dotyczącą odliczania podatku VAT za lata 1998-2000 z tytu-u nabycia i użytkowania samochodów osobowych przerobionych na samochody ciężarowe; z dnia 16 stycznia 2002 r., znak: SPS-0202-361/02, interpelację poselską pani Renaty Szynalskiej dotyczącą zwrotu urzędom skarbowym podatku VAT odliczonego przy zakupie samochodów osobowych przerabianych na ciężarowe; z dnia 16 stycznia 2002 r., znak: SPS-0202-368/02, interpelację poselską pana Krystiana Łuczaka w sprawie stosowania prawa podatkowego przez organy podatkowe w przypadku nabycia lub użytkowania przed 1 stycznia 2001 r. samochodów osobowych przerobionych na ciężarowe; z dnia 23 stycznia 2002 r., znak: SPS-0202-442/02, interpelację poselską pana Wies-awa Wody dotyczącą zwrotu podatku VAT od nabytych w latach 1998-2000 samochodów osobowych przerobionych na ciężarowe; z dnia 25 stycznia 2002 r., znak: SPS-0202-454/02, interpelację poselską pana Adama Stanis-awa Szejnfelda dotyczącą skutków niejasności podatkowych nabywania bądź odp-atnego użytkowania samochodów osobowych przerobionych na ciężarowe, przesy-am w za-ączeniu wydaną na podstawie art. 14 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa urzędową interpretację ministra finansów w sprawie stosowania prawa podatkowego przez organy podatkowe w przypadku nabycia lub użytkowania przez podatników VAT przed 1 stycznia 2001 r. samochodów osobowych przerobionych na ciężarowe (pismo z dnia 28.01.2002 r.) oraz szczegó-owe wytyczne dla organów podatkowych i urzędów kontroli skarbowej w tej sprawie z dnia 28.01.2002 r., znak: KS.4-8540-2/01/02; OS-1-OPR-10/02.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Irena Ożóg    Warszawa, dnia 1 lutego 2002 r.    Za-ączniki do odpowiedzi na interpelacje    Na podstawie art. 14 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU nr 137, poz. 926, ze zm.) w celu zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej w zakresie opodatkowania podatkiem VAT w związku z nabyciem samochodu osobowego przerobionego na samochód ciężarowy używany w dzia-alności gospodarczej uprzejmie wyjaśniam, co następuje:    Praktyka odliczania podatku VAT z tytu-u zakupu samochodu ciężarowego - przerobionego z samochodu osobowego - na podstawie wpisu w dowodzie rejestracyjnym utrwali-a się w związku z interpretacją zawartą w dwóch pismach ministra finansów - nr PP3-8218-841/95/MR - z dnia 23 sierpnia 1995 r. oraz MWM/6252/95/AŚ z dnia 28 listopada 1995 r. Zgodnie z tymi pismami ˝... decydującym kryterium zaliczenia samochodu do samochodów osobowych bądź ciężarowych jest kwalifikacja ustalona w dowodzie rejestracyjnym danego samochodu przez w-aściwy wydzia- komunikacji ...˝.    Analogiczne stanowisko prezentowa- również w sposób konsekwentny resort gospodarki, także w swoim ostatnim piśmie w tej sprawie z dnia 23 września 2001 r. Mając na uwadze powyższe, dzia-ania podatników - nabywców samochodów osobowych przerobionych na samochody ciężarowe polegające na odliczaniu podatku VAT z tytu-u zakupu takich samochodów przed dniem 1 stycznia 2001 r. by-y usprawiedliwione stanowiskiem zarówno organów podatkowych, jak i organów rejestrujących. Należy też zauważyć, że orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego nie by-o jednolite w omawianych sprawach.    Uwzględniając powyższe okoliczności i respektując konstytucyjną zasadę ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz mając na względzie wystąpienie rzecznika praw obywatelskich z dnia 23 stycznia 2002 r., znak RPO/393720/2001/VI/DN, minister finansów dokonuje następującej urzędowej interpretacji prawa (dotyczącej samochodów osobowych przerabianych w okresie do dnia 1 stycznia 2001 r. przez osoby prowadzące dzia-alność gospodarczą) w odniesieniu do przepisów art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i us-ug oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 11, poz. 50, ze zm.). Za osoby uprawnione do odliczenia podatku VAT z tytu-u zakupu samochodu osobowego przerobionego na samochód ciężarowy uważa się osoby, które:    1) naby-y - w okresie do dnia 1 stycznia 2001 r. - samochód osobowy, który zosta- przerobiony na samochód ciężarowy, co zosta-o stwierdzone stosownym wpisem do dowodu rejestracyjnego tego samochodu,    2) wykorzystywa-y ten samochód w prowadzeniu dzia-alności gospodarczej, przy czym charakter tej dzia-alności wymaga- posiadania samochodu ciężarowego,    3) przeróbki samochodu uprawniające do zaliczenia tego pojazdu do samochodów ciężarowych (zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami) zosta-y faktycznie dokonane, co można stwierdzić na podstawie zaświadczeń bądź na podstawie innych dowodów wydawanych przez upoważnione stacje kontroli pojazdów dokumentujących przeróbki.    Osobami uprawnionymi do odliczenia podatku VAT są również osoby, które użytkują samochód na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze.    Sekretarz stanu    Wies-aw Ciesielski    Warszawa, dnia 28 stycznia 2002 r.    W związku z prowadzonymi przez urzędy kontroli skarbowej oraz urzędy skarbowe kontrolami w zakresie przerabiania samochodów osobowych na ciężarowe wyjaśniam, co następuje.    Rozporządzeniem ministra finansów z dnia 22 grudnia 2000 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i us-ug oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 121, poz. 1296), wprowadzone zosta-y przepisy § 12 ust. 3 i 4, które wesz-y w życie z dniem 1 stycznia 2001 r. Zgodnie z ww. przepisami podatnikom nabywającym samochody inne niż osobowe, które nie posiadają homologacji producenta lub importera wymaganej dla tego rodzaju samochodów, nie przys-uguje prawo do obniżenia podatku należnego oraz do zwrotu różnicy podatku o kwotę podatku naliczonego związanego z nabyciem tych samochodów. Powyższe dotyczy również samochodów użytkowanych na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub umowy o podobnym charakterze, z wyjątkiem umów zawartych przed 1 stycznia 2001 r., jeżeli umowa ta zosta-a zarejestrowana w urzędzie skarbowym do dnia 31 stycznia 2001 r. Wyżej przywo-ane przepisy nie budzą wątpliwości, że począwszy od 1 stycznia 2001 r. podstawą do skorzystania z prawa odliczenia podatku VAT z tytu-u nabycia lub użytkowania samochodów osobowych przerobionych na ciężarowe jest uzyskanie przez podatnika świadectwa homologacji na nowy rodzaj pojazdu.    Pomimo że przepisy o podatku od towarów i us-ug obowiązujące przed dniem 1 stycznia 2001 r. nie uzależnia-y wprost odliczenia podatku od towarów i us-ug z tytu-u nabycia samochodów innych niż osobowe od posiadania świadectwa homologacji, to jednak zarówno Naczelny Sąd Administracyjny w uchwa-ach z dnia 23.10.2000 r. sygn. akt OPK 17/00 oraz z dnia 18.12.2000 r. sygn. akt OPK 18/00, jak również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9.11.2001 r. sygn. akt III RN 194/01 zaję-y stanowisko, że decydujące znaczenie dla określenia rodzaju samochodu, a tym samym dla uznania prawa podatnika do skorzystania z ww. odliczenia podatku VAT, jest świadectwo homologacji.    Linia orzecznictwa sądowego w przedmiotowej sprawie nie zawsze by-a jednak jednolita, o czym świadczyć może m.in. wyrok NSA z dnia 23.01.1996 r. sygn. akt SA/Ka 2780/94, zgodnie z którym świadectwo homologacji nie może przesądzać o rodzaju samochodu, natomiast podstawą zaklasyfikowania samochodu do osobowego lub ciężarowego jest zapis w dowodzie rejestracyjnym, a także faktyczne wykorzystywanie tego samochodu.    Wątpliwości w zakresie funkcjonowania prawa do odliczenia podatku VAT od samochodów osobowych przerobionych na ciężarowe (wg stanu prawnego obowiązującego do dnia 31 grudnia 2000 r.) przyczyni-y się również do rozbieżnych interpretacji wydawanych w tym zakresie przez Ministerstwo Finansów. Departament Podatków Pośrednich w Ministerstwie Finansów w piśmie z dnia 28.11.1995 r. znak MWM/6252/95/AŚ przedstawi- stanowisko, że kryterium zaliczenia samochodu do samochodów osobowych bądź ciężarowych jest kwalifikacja ustalona w dowodzie rejestracyjnym danego samochodu przez w-aściwy wydzia- komunikacji na podstawie ustawy z dnia 1.02.1983 r. Prawo o ruchu drogowym.    Departament Podatków Bezpośrednich w Ministerstwie Finansów w piśmie z dnia 08.06.2001 r. znak PB 3-209/8214-6/IP/WK/2001 wyrazi- pogląd, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych warunkujące zakwalifikowanie samochodu do innych niż osobowe od posiadania homologacji producenta lub importera zosta-y wprowadzone w życie z dniem 1 stycznia 2001 r., w związku z czym do ww. samochodów, przekazanych do używania do końca 2000 r., mają zastosowanie przepisy ustawy obowiązującej przed dniem 1 stycznia 2001 r. (podstawa prawna: art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2000 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - DzU nr 60, poz. 700).    Uwzględniając powyższe okoliczności i respektując konstytucyjną zasadę ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, należy uznać prawo do odliczenia naliczonego podatku od towarów i us-ug z tytu-u nabycia lub użytkowania samochodu osobowego przerobionego na ciężarowy.    Skorzystanie przez podatnika z prawa do odliczenia podatku VAT z tytu-u nabycia lub użytkowania samochodu osobowego przerobionego na ciężarowy może jednak zostać uznane tylko wówczas, gdy spe-nione są -ącznie nw. warunki:    1) samochód by- używany w ramach prowadzonej dzia-alności gospodarczej,    2) przeróbki w samochodzie:    3) zosta-y udokumentowane w sposób pozwalający na stwierdzenie, iż faktycznie przeróbek tych dokonano (np. faktura wystawiona przez podmiot przerabiający za us-ugi wykonane w tym zakresie, protokó- z oględzin samochodu przeprowadzonych przez inspektora w toku postępowania kontrolnego itp.),    - potwierdzone zosta-y stosownym zaświadczeniem wydanym przez okręgową stację diagnostyczną, na podstawie którego dokonana zosta-a zmiana w dowodzie rejestracyjnym przez organ administracyjny w-aściwy dla rejestracji samochodów.    Uwzględniając powyższe okoliczności, a w szczególności zmiany w przepisach o podatku od towarów i us-ug oraz podatku dochodowym, niejednolite orzecznictwo sądowe, rozbieżności w stanowisku prezentowanym przez Ministerstwo Finansów oraz nieprecyzyjne i niejednoznaczne przepisy o ruchu drogowym, jak również stanowisko NSA, że skutków b-ędu pope-nionego przez organ administracji nie wolno przerzucać na stronę postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 9.11.1987 r. sygn. akt III S.A.875/87), dzia-ając na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (DzU nr 106, poz. 489, z późn. zm.) oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (tekst jednolity: DzU z 1999 r. nr 54, poz. 572, z późn. zm.), zalecam, co następuje:    1. Dla organów kontroli skarbowej:    a) w przypadku toczących się kontroli nie należy kwestionować prawa podatnika do odliczenia podatku VAT z tytu-u nabycia lub użytkowania samochodu osobowego przerobionego na ciężarowy, jeżeli odliczenie przys-ugiwa-o na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2000 r., które nie uzależnia-y wprost skorzystania z prawa do ww. odliczenia od posiadania świadectwa homologacji, i spe-nione zosta-y -ącznie warunki, o których mowa wyżej. Inspektor wydaje wynik kontroli, w którym nie stwierdza nieprawid-owości. Jeśli przeprowadzona kontrola wykaza-a nieprawid-owości z innego tytu-u, inspektor wydaje stosowne decyzje podatkowe, nie uwzględniając ustaleń w zakresie przerabiania samochodów;    b) w przypadku zakończenia postępowania kontrolnego wydaniem decyzji, w której zostanie zakwestionowane prawo podatnika do odliczenia podatku VAT z tytu-u zakupu przerobionego samochodu i podatnik z-oży odwo-anie od ww. decyzji do izby skarbowej, inspektor kontroli skarbowej, w trybie art. 226 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, wyda nową decyzję, którą uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję, jeżeli uzna, że wniesione przez stronę odwo-anie zas-uguje na uwzględnienie w ca-ości. Przy ocenie zasadności z-ożonego przez podatnika odwo-ania w zakresie odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu przerobionego samochodu należy kierować się przes-ankami opisanymi w pkt. a);    c) w przypadku uchylenia decyzji inspektora przez izbę skarbową i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia inspektor kontroli skarbowej, kierując się przes-ankami wymienionymi w pkt. a), wydaje w zakresie przerabiania samochodów wynik kontroli, w którym nie stwierdza nieprawid-owości. Jeśli uchylona decyzja dotyczy-a również innych nieprawid-owości, inspektor wykonuje zalecenia organu odwo-awczego i po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydaje stosowne decyzje podatkowe, nie uwzględniając ustaleń w zakresie przerabiania samochodów.    2. Dla organów podatkowych:    a) w przypadku toczących się postępowań kontrolnych i podatkowych nie należy kwestionować prawa podatnika do odliczenia podatku VAT z tytu-u nabycia lub użytkowania samochodu osobowego przerobionego na ciężarowy, jeżeli odliczenie przys-ugiwa-o na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2000 r., które nie uzależnia-y wprost skorzystania z prawa do powyższego odliczenia od posiadania świadectwa homologacji. Jeśli postępowanie podatkowe wykaże nieprawid-owości z innego tytu-u, urząd skarbowy wydaje stosowne decyzje określające zobowiązanie podatkowe w tym zakresie;    b) w przypadku zakończenia postępowania podatkowego wydaniem decyzji, w której zostanie zakwestionowane prawo podatnika do odliczenia podatku VAT z tytu-u zakupu przerobionego samochodu i podatnik z-oży odwo-anie od ww. decyzji do izby skarbowej - urząd skarbowy, w trybie art. 226 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, wydaje nową decyzję, którą uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję, jeżeli uzna, że wniesione przez stronę odwo-anie zas-uguje na uwzględnienie w ca-ości. Przy ocenie zasadności z-ożonego przez podatnika odwo-ania w zakresie odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu przerobionego samochodu należy kierować się przes-ankami opisanymi w pkt. a);    c) w przypadku uchylenia decyzji urzędu skarbowego przez izbę skarbową i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia - urząd skarbowy, kierując się przes-ankami wymienionymi w pkt. a), wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Jeśli uchylona decyzja dotyczy-a również innych nieprawid-owości, urząd skarbowy wydaje nową decyzję nieuwzględniającą ustaleń w zakresie przerabiania samochodów - w pozosta-ym zakresie wykonując zalecenia organu odwo-awczego;    d) w przypadku rozpatrywania odwo-ania podatnika od decyzji organu I instancji (inspektor kontroli skarbowej, urząd skarbowy) - izba skarbowa, w sytuacji zaistnienia przes-anek wymienionych w pkt. a), uchyla decyzję organu I instancji w części dotyczącej odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu przerobionego samochodu;    e) w przypadku wydania decyzji ostatecznej dotyczącej omawianej sytuacji, jeżeli podatnik nie zap-aci- wynikającego z decyzji podatku - urząd skarbowy na wniosek podatnika umorzy zaleg-ość, o ile zostaną spe-nione przes-anki określone w art. 67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz w ustawie z dnia 30 czerwca 2000 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (DzU nr 60, poz. 704, z późn. zm.);    f) w przypadku gdy podatnik skorygowa- deklaracje VAT - 7 poprzez zmniejszenie podatku naliczonego o kwotę podatku naliczonego z tytu-u nabycia przerobionego samochodu, urząd skarbowy poinformuje podatnika o możliwości z-ożenia wniosku o stwierdzenie nadp-aty i w sytuacji zaistnienia przes-anek wymienionych w pkt. a) pozytywnie rozpatrzy wniosek;    g) w przypadku gdy podatnik wniós- skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję określającą zobowiązanie podatkowe wynikające z odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu przerobionego samochodu, izba skarbowa poinformuje podatnika o możliwości wycofania skargi i umorzenia zaleg-ości podatkowej w trybie art. 67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Jeżeli zostaną spe-nione przes-anki wymienione w pkt. a) i podatnik nie wycofa skargi, izba skarbowa w odpowiedzi na skargę uznaje zasadność jej zarzutów.    Sekretarz stanu    Wies-aw Ciesielski    Warszawa, dnia 28 stycznia 2002 r.